FRED DEVAUGHN: DE BESTE OPBOUWWERKER OOIT

Wat is hij groot! Wat is hij sterk! Wat is hij zwart! Alsof we water zagen branden. Alsof hij van een andere planeet kwam. En voor ons kwam hij dat ook. Wat waren wij nou gewend. Ole Fritzen bij GVAV. Inderdaad. Maar ja, dat was zo’n verschrompeld wit Deens voetballertje op spillepootjes. Neen, dan Fred DeVaughn. 23 jaar. Maakte een verpletterende indruk.

Het was een prachtig plan! Twee doelstellingen. Een topbasketbalteam in Groningen. Een breedteprogramma voor de recreatiesport. Met als speerpunt een intensief scholenprogramma voor de jeugd. En dit alles met centjes, weggebedeld bij een verzekeringsmaatschappij. Groningen moest en zou aan het basketbal. Zo stond het Karel Bakker voor ogen. Zo gebeurde het dus ook!

De prediker

En in Fred DeVaughn vond Karel Bakker de perfecte prediker van zijn basketbalevangelie. Zoals Fred kon preken, kon er geen. Hij predikte je regelrecht de Basketbalkerk in. Eens in de twee weken te bewonderen bij Donar in de Evenementenhal. Door de week enthousiast stoeiend op scholen in de provincie.

Op de zaterdag voor Kerst ‘73 een paginagroot interview in het Nieuwsblad van het Noorden. De twee bijbehorende foto’s vertellen veel. Niet een prachtig hookshot van DeVaughn of een andere actiefoto. Neen, twee foto’s van hem in een gymnastieklokaal in Drachten. Te midden van scholieren. Zeggen hoe het moet.

Crosste zo de hele provincie door. 25 tot 30 uur per week! Luierende Amerikanen die zich voor de avondtraining verslapen? Bij hem de ochtendwekker. Iedere dag. Dan ging hij weer. Holde van school naar school. Holde zich bijkans uit de naad. En je zou het haast vergeten; er moest ook nog getraind en gespeeld worden voor het vlaggeschip. Tegen de Kerst had hij de tong op de schoenen. ‘Ik wil het iets anders aanpakken. Eigenlijk heb ik het nu te druk naast de trainingen van Donar,’ verzuchtte hij.

Altijd die puntjes

Voor hem geen 30 punten op het scoresheet. Rebounden kon hij als de beste. Maar ja, alleen de scores stonden in de krant. Nooit de rebounds. Dus was er al snel kritiek. Waarom scoorde Fred geen 30+. Was het eigenlijk wel een goeie?

Ja dus. Journalist Harry Hesseling in het intro van het Kerstinterview: ‘De pakweg tien tot vijftien punten die hij als Amerikaan per wedstrijd meer zou moeten scoren, wegen niet op tegen alles wat Fred DeVaughn voor het nog onderontwikkelde basketbal in Noord-Nederland doet.’ En zo was het maar net.

Van die andere aanpak is niet veel terecht gekomen. Werkte hij in het eerste seizoen nog op 35 scholen, het jaar daarop waren dat er al 40. Maar hij genoot. In zijn afscheidsinterview in ‘75 vertelde hij: ‘Twee jaar geleden wisten de meeste kinderen niets van basketbal af, maar basketbal is nu populair geworden. Ik heb het nooit als werk beschouwd. Ik vond het gewoon ontzettend leuk.' Fred DeVaughn ten voeten uit!

De kritiek op zijn lage scores is altijd gebleven. Onterecht, vond hij. ‘Inderdaad heb ik niet zoveel gescoord, maar in Nederland wordt daar teveel de nadruk op gelegd. Verdedigen en rebounds pakken is minstens zo belangrijk.’ Misschien was hij daarmee in Groningen zijn tijd wel vooruit. Altijd alleen maar de scores in de krant. Zelden of nooit de rebounds. Maar de scores die hij had, waren soms wel prachtig. Dat hookshotje! Ongeevenaard. Vaak van dichtbij, maar ook van 24 meter!

De beste Ambassadeur

Ontegenzeggelijk is Fred DeVaughn in die twee jaar uitgegroeid tot de beste Ambassadeur van wat Karel Bakker voor ogen stond. Maakte het basketbal populair als geen ander. Werd door de jeugd op handen gedragen.

Hoe populair hij was? Een treffend stukje uit het afscheidsinterview, afgenomen op het balkon van zijn appartement: ‘Beneden roept iemand zijn naam. Hij buigt zich voorover en zegt lachend iets terug. De school is weer uit. Ik ken precies de schooltijden, want bijna iedere middag komen ze me wel opzoeken. Dan drinken we hier in de kamer een glaasje cola en praten over basketbal. Soms nodigen die kinderen me uit voor hun eigen wedstrijden mini-basketbal en ga ik mee naar de sporthal’.

Uitgekomen is wat Harry Hesseling in de uittro van het interview schreef. ‘Fred DeVaughn zal ongetwijfeld erg worden gemist. Een goede Amerikaanse plaatsvervanger, die met dezelfde toewijding de jeugd enthousiast weet te maken voor de basketbalsport, lijkt moeilijk te vinden’. Het zouden profetische woorden blijken te zijn.

Fred DeVaughn heeft in die twee jaar meer bereikt dan Karel Bakker ooit had durven dromen. Okè, misschien wat goaltjes minder als verwacht. Maar ruimschoots goedgemaakt door zijn geweldige wervingskracht. Fred De Vaughn was de beste Opbouwwerker die we ooit hebben gehad!

Er is meer dan basketbal alleen

Ging terug naar Californie in ‘75. Basketbal, het was belangrijk. Maar er waren belangrijkere zaken. ' In Los Angeles zijn ontzettend veel zwarte kinderen die in de problemen zitten, de intercitykids. Ze worden vaak aan hun lot overgelaten en dan gaat het verkeerd. Er bestaan instanties die zich over hen ontfermen, privèinstellingen en opvangcentra van de kerk’. Daar wilde hij gaan werken. Daar lag zijn taak.

Toen hij vertrok was hij nog steeds groot, sterk en zwart. Maar hij was niet meer van een andere planeet! Als er ooit een reunie komt van oude Donarhelden, is hij de eregast!

Sheba