DWAYNE ARCHBOLD: the rusty rim on top of a gate

Senior Night

Het is 23 februari 2002. De indrukwekkende Pepsi Arena vult zich met een kleine 10.000 toeschouwers. Het is de laatste homegame van Siena in het reguliere seizoen. En dus is het Senior Night. Wordt er afscheid genomen van de senior players. Een in Amerika altijd weer indrukwekkende gebeurtenis. Die avond staat Dwayne Archbold letterlijk en figuurlijk in de schijnwerpers. Is zijn hele familie aanwezig. Zijn er toespraakjes. Mooie woorden. Woorden waar niet lang naar gezocht behoeft te worden. Wat wil je. Twee jaar achtereen de topscorer en toprebounder van de ploeg. De kleine 10.000 toeschouwers geven hem ‘a standing ovation.’ ‘In recognition of his tremendous basketball career.’ Trots staat hij daar in de spotlight. Zijn prachtig vijfjarig dochtertje Rycaia stevig in zijn veilige armen.


Op zo’n dag als vandaag dwalen zijn gedachten onwillekeurig terug. Terug naar hoe het allemaal begon......


De aanloop
Hij wordt op 7 maart 1980 geboren in Brooklyn, New York. Groeit er op. Leert er basketballen op straat. Had Boot zijn Museumplein. Vele Groningers het pleintje bij het Doven Instituut. De jonge Dwayne heeft zijn ‘rusty rim on top of a gate in Brooklyn’s Crown Heights neighborhood.’

Zijn middelbare schooltijd brengt hij door op de Paul Robeson Highschool. Lekker dicht bij huis. Leert er ballen met anderen. En hoe! ‘By the time he graduated’, wordt hij in de New York Daily News aangeprezen als ‘one of the top players in New York.’ Dat hij naar College gaat is voor hem een uitgemaakte zaak. Grootste drijfveer? ‘I didn’t want want my daughter to grow up in the same setting I did... to see the things I saw’, zal hij later zeggen. En is het er ook niet ‘as long as I can remember’ ingehamerd door zijn ouders? ‘Jij gaat naar College en haalt ‘a degree.’

Scheelt aardig als je kan ballen. Willen al die Colleges je graag hebben. En dus stromen ‘the adoring letters from college coaches’ binnen ‘from all over the country.’ Heeft het voor het uitzoeken. Het wordt Siena.


Siena? Ja, Siena!
Siena? Dat Siena met nog geen 3.000 studenten? Dat in de bescheiden Metro American Athletic Conference speelt? Terwijl hij ook in de Big East kan spelen? In New York kan blijven wonen? Ja, Siena! Met een uitroepteken. Omdat er meer onder de College hemel is dan alleen basketbal. Siena heeft ‘a great educational environment, ’

En toch ook om het basketbal. ‘I knew Siena had a great basketball history, and the fan support is unmatched by any school its size in the country’, zal hij later zeggen. En ja, hij kiest ook voor een college weg uit het drukke New York. Het New York met haar verleidingen. Met haar gevaren. Gaat op weg naar de Siena Campus in het landelijke Loudonville. Maar New York is niet ver weg. En dus is Rycaia niet ver weg. Wat is nu helemaal 220 kilometer!


Wat een rookie jaar!
Een rookie jaar is vaak een jaar van vooral indrukken opdoen. En verwerken. Alles is nieuw. Voor het eerst op jezelf. Leren studeren. Eigenlijk ook weer opnieuw leren basketballen. En heeft hij niet ook ‘the responsibilities of teenage fatherhood? En wat is die Pepsi Arena groot! Weet bij iedere homegame zo’n 6.300 paar ogen op zich gericht. Moet doen wat meester Paul Hewitt zegt. Kijken hoe de grote jongens spelen. En grote jongens heeft Siena. Marcus Faison! Poeh. En ook Jim Cantamessa. Beide jongens die later een prachtige Europese carriere zullen hebben. Kijken en leren dus. Maar Archbold leert snel. Speelt 16 minuten gemiddeld. Scoort 7.0 punten per game.

Heeft zijn indrukwekkendste game in de eerste ronde van het MAAC Tournament. Zeg maar de play offs. Scoort tegen Rider maar liefst 22 punten. Met 6 op 7 driepunters! Niet zo gek dat deze Dwayne Archbold na afloop van het seizoen wordt gekozen in het All-MAAC Rookie Team.

Maar het gaat natuurlijk om het team. En wat een binnenkomer voor Archbold! Siena wint dat MAAC Tournament ‘gewoon, ’ Voor het eerst na tien jaar. En krijgt een automatische uitnodiging voor het NCAA Tournament! Ook dus voor het eerst na tien jaar. Dat de game tegen powerhouse Arkansas in het NCAA Tournament verloren gaat, kan de pret nauwelijks drukken. Wat een jaar voor Siena. Wat een jaar voor Dwayne Archbold!


Een ei wordt gelegd
Het is al nacht als Archbold terug is op de campus. Wat een indrukwekkende Senior Night. Al die fans. Al de mooie woorden. Zijn hele familie op de tribune. Hij en zijn dochtertje in de spotlights. Hij krijgt het er weer warm van als hij er aan denkt. Maar ook er is dat gevoel van balen. Flink balen zelfs. Want de game die avond is wel verloren. Ondanks zijn 18 punten. En dat hoort toch eigenlijk niet op zo’n mooie avond als Senior Night.

Weg is ook de ‘bye’ in de eerste ronde van het MAAC Tournament. Ze zullen er vanaf het begin flink in moeten kleunen. Wat wil je als je maar zevende wordt in de Conference. Eigenlijk is het gewoon een klote seizoen. Onder die nieuwe coach Rob Lanier. Niet dat het zijn schuld is. Maar het loopt gewoon niet lekker. Wat hebben ze eigenlijk nog te zoeken in de play offs die het MAAC Tournament heet?

Maar met een nederlaag afscheid nemen? In de play offs roemloos door de zijdeur afgaan? Dat nooit!!! Hij zal gaan zoals hij gekomen is. Kampioen worden met zijn team van de MAAC. Met de nadruk op ‘zijn.’ 4 jaar geleden was het toch vooral het team van Faison en Cantamessa. Maar nu is het ZIJN team. En waar wordt het MAAC Tournament trouwens gespeeld? In de Pepsi Arena toch? Dat is pas een afscheid nemen. Voor eigen publiek kampioen worden ‘against all odds!’

Die nacht kan Archbold de slaap maar moeilijk vatten. Zo’n Senior Night gaat je toch niet in je koue kleren zitten. Opnieuw dwalen zijn gedachten terug......


Van knecht tot baas
Een prachtig rookiejaar achter de rug. Best grappig natuurlijk als ze schrijven: ‘This kid heats up faster than a microwave and therefore he’s a valuable off-the-bench.’ Allemaal leuk en aardig. Maar nu het vervolg. Opnieuw is het een best jaar. Siena wordt eerste in het reguliere seizoen in de MAAC. Niet helemaal verrassend. Kanjers Faison en Cantamessa zijn er nog steeds. En Archbold is een jaartje rijper. Maar ook een jaartje beter? Natuurlijk, best mooie games. Scoort in de indrukwekkende Madison Square Garden tegen Fairfield zo maar even 17 punten in een helft. En doet dat met 15 punten tegen Canasius nog eens dunnetjes over.

Toch blijft de scorenaald wat in de groef hangen. Een seizoen ervoor 7.0. Nu 7.5 per game. Ach, boeien ook eigenlijk. Het gaat toch om het team? En weer lukt het bijna. Opnieuw wordt de finale van het MAAC Tournament gehaald. Maar de finalegame gaat met 84-80 verloren. Het Iona met die duivelse Tariq Kirksay is te sterk. Daar kunnen ook de 13 punten van Archbold geen verandering in aanbrengen.

Dan vertrekt de succesvolle coach Paul Hewitt naar het niet geringe Georgia Tech (en zal in 2004 het NCAA Tournament winnen!). Nu staat Louis Orr voor de troepen. Debuteert als Head Coach. Altijd spannend. En hoe zal het Archbold vergaan? Faison en Catamessa zijn verdwenen. Gaan in Europa spelen.

Vooral het verlies van alleskunner Faison weegt zwaar. Zal Archbold in zijn voetsporen kunnen treden? Wordt zijn juniorjaar het jaar van zijn definitieve doorbraak als basketballer? Zekers te weten! Wordt topscorer van zijn ploeg met 14.9 ppg. En ook de toprebounder met 6.0 rpg. Zijn driepunters vallen opnieuw lekker. 41% is gewoon goed. Knalt er tegen TCY 27 punten in met 4 op 5 driepunters. Heeft tegen Fordham een prachtige double-double met 25 punten en 13 rebounds. Siena wordt weer eerste in de competitie. Maar in het MAAC Tournament gaat het mis. Ze vliegen er in de in de tweede ronde uit.


En weer een nieuwe coach
De coaches van Siena zijn gewild. Louis Orr vertrekt al na een jaartje. Gaat naar Seton Hall. Ook bepaald geen kleintje. In zijn seniorjaar krijgt Dwayne Archbold te maken met zijn derde coach. Weer is het een debutant als Head Coach. Het is Rob Lanier. De zoon van de grote NBA speler Bob Lanier. Dwayne Archbold gaat zijn seniorjaar in. Het zal een bijzonder jaar worden. Een jaar van diepe diepten en ..... maar daarover later. Eerst maar eens dat zo-zo seizoen. Voor Siena als team dan. Want voor Archbold is het ‘a stellar season.’

De leukste non-conference game wordt gespeeld tegen de buren. De buren van Albany. De scholen kunnen elkaar ruiken. Liggen op ‘schootsafstand’ van elkaar. Toch hebben ze 25 jaar niet tegen elkaar gespeeld. Maar nu komt het er dan toch weer van. Ruim 10.000 toeschouwers zitten er in de Pepsi Arena. (zie foto) De twee teams met ieder hun eigen ster. Siena met Archbold. Albany met E.J. Gallup (he Ruud, ken je hem nog?) De broedermoord wordt met 60-48 beslecht in het voordeel van Siena. Archbold mikt er 19 punten is. Met 15 in de tweede helft. Die E.J. Gallup is niet te stoppen. Scoort er maar liefst 36 (!) Met 7 op 10 driepunters. Maar een speler in z’n eentje wint geen games. En voor een jaar is de hele ‘neighborhood’ van Siena.


Een zo-zo seizoen voor Siena, ‘a stellar season’ voor Archbold
Een mooie opmaat voor het Conference seizoen? Niet echt. Coach Lanier kan wel zeggen dat de ‘Saints are talented.’ Maar er is ook ‘a lack of mental toughness and disciplined play.’ Wat ook niet helpt zijn de ‘injuries to several players.’ En natuurlijk is er die debuutcoach. Een coach die later zal zeggen: ‘These kids have had a rough time with three coaches in three years.’ En ‘It was really hard on me all year, because I felt that my learning curve was taking place at the expense of our seniors.’ En dus ‘at he expense’ van Dwayne Archbold. Maar juist hij draait op volle toeren.

Zomaar even wat bijeengesnabbelde citaten uit gamesverslagen:
- Dwayne Archibold had 24 points and seven rebounds, and Siena scored the game's final 15 points Monday in beating Austin Peay
- Dwayne Archbold, who went 5-of-9 on 3-pointers and 10-of-20 overall, scored a game-high 26 points for the visiting Saints
- Dwayne Archbold scored a career-high 28 points
- Senior guard Dwayne Archbold again paced Siena's offensive attack with 19 points (14 in the first half), as the Saints coasted to a 68-52 victory over Hartford.
- Archbold led the Saints with a game-high and career-high 31 points.
- Dwayne Archbold scored nine of his 29 points in overtime Thursday night and Siena beat Iona 79-70 to snap a three-game losing streak.
- Dwayne Archbold, who led the Saints with 24 points and 15 rebounds, hit a 3-pointer with 3.3 seconds left to send it to overtime.
- Dwayne Archbold scores a career-best 33 points
- Senior Swingman Sensational in Siena's Three Outings
- Senior swingman Dwayne Archbold scored a game-high 28 points as Siena (9-12/6-3 MAAC) coasted to a 79-71 win over Iona.
- Dwayne Archbold scored a game-high 27 points to lead Siena past Canisius

Zo’n seizoen is het dus. Komt gemiddeld tot 19.9 ppg en 7.3 rpg. Prima cijfers. Voor Archbold dan. Maar niet voor Siena. Eindigen als zevende in de Conference. ‘We had high expectations coming into the season, but nothing had come out’, zal Archbold later zeggen.

Nothing had come out. So far dan. Er is nog dat toetje. Het toetje dat ‘a MAAC Championship would be the thing that would salvage the season.’ En heeft Dwayne Archbold op Senior Night niet het ei der Wrake gelegd? Een ei waar hij sindsdien op zit te broeden? Waarvan de broedtijd eindigt op 4 maart. Een ei waaruit ‘Victoria’ herself moet kruipen. Dat is de bedoeling. We broeden even mee.


Het MAAC Tournament 2002: Archbolds afscheid
Ga er maar aanstaan. Wil Siena kampioen worden, moet het 4 games achtereen winnen. Op vier achtereenvolgende dagen! De eerste game is tegen St. Peters. Siena is favoriet. Het begin is volledig voor Siena. 13-0(!) Maar dat katholieke ploegje blijft op een irritante manier aan het elastiek hangen. Komen telkens terug. Weigeren het hoofd te buigen. Diep in de tweede helft komen ze zelfs tot drie punten terug. 58-55. Zal het dan toch mis gaan? Nee. De finish wordt gehaald bij 77-66. Moeizaam. En als ze zo morgen spelen tegen nummer 2 Marist is het over en uit. Archbold is topscorer met 17 punten

De volgende dag dus Marist. Daar hebben ze in het reguliere seizoen alle twee keer van verloren. Na 6 minuten staat het 4-18 Voor Marist! Een deceptie dreigt. De rust breekt aan bij een iets draaglijker stand. 29-36. Nog steeds voor Marist. Het is dat Archbold er 11 punten in heeft gelegd. Na rust gaat het eerst gelijk op. 40-47. Maar dan is de run van Siena. Misschien beter de run van Archbold. Begint uit alle hoeken en gaten raak te knallen. De beer is los. Archbold is los. Via 60-58 wordt Marist uiteindelijk verslagen met 82-77. Met 10 punten van Archbold in moneytime. 25 punten scoort hij alleen al in de tweede helft. 36 punten in totaal. De volgende dag wacht in de halve finale Faifield. Ook al een ploeg waarvan tweemaal in het reguliere seizoen is verloren.



De laatste loodjes

En weer is er een stroeve start. Staat het na tien minuten 13-20 voor Fairfield. Maar onder aanvoering van Archbold zijn de rollen bij rust omgedraaid. 36-31. Fairfield blijft bij tot 50-42. Maar mede door een 20-7 run wordt het 70-49. Een stand die ‘secured the Saints a spot in the championshipo game.’ De eindstand wordt 83-63. En opnieuw is Archbold de uitblinker. Scoort maar liefst 28 punten. Het ei staat op barsten. Nog een dagje broeden. Nu moet het gebeuren.


Het ei komt uit!
De Pepsi Arena zit lekker vol. Tegenstander in de finale is Niagara. Dit moet het afscheid worden van Siena zoals Archbold het wil. Met de beker in zijn knuisjes.

Nu begint Siena eindelijk eens een keer goed. 21-16 na negen minuten. En Archbold heeft er alweer 10 inliggen. ‘The early lead got the crowd into the game.’ Via 38-27 wordt het rust bij 44-33. En na rust gaat het gewoon verder. Via Archbold wordt het 50-33. ‘The game was never in doubt after that.’ Siena wint de finale van het MAAC Tournament uiteindelijk met 92-77. ‘And as the buzzer sounded, the hometown crowd stormed the court in celebration.’

Als volslagen outsider wint Siena het kampioenschap. Misschien juist wel daarom. Coach Lanier: ‘We’ve never handled that presure well all year. As soon as the expactations were gone we felt we were free.’ En Dwayne Archbold? Is ook nu weer de grote man. Scoort 30 punten. 4 op 6 driepunters. En acht op acht vrije worpen. Wordt natuurlijk MVP van het MAAC Tournament. Is de ‘catalyst for the Saints success.’ ‘Put the Saints on his back throughout the Tournament.’ Scoort in de vier games 111 punten. 27, 8 gemiddeld. Coach Lanier over hem: ‘What can I say? The kid’s special. He is a great player and I love him.’ En Archbold zelf: ‘There is no better time to do it than the Tournament. That’s when you have to bring your best effort forward and that’s when you’ve got to play your best basketball.’

Dwayne Archbold heeft zijn ‘Victoria. Met een hoofdletter V. In triomf houdt hij Victoria hoog in de lucht. Het vervelende seizoen is weggeslikt. De nederlaag op Senior Night vergeten. Zo wilde hij afscheid nemen. Van Siena. Van de Pepsi Arena. Met een kampioenschap. Met de beker.

 De volgende dag is er natuurlijk een feestelijke bijeenkomst. Het lijkt wel weer
Senior Night. Weer zijn er de toespraakjes. De mooie woorden. En ook nu weer zijn ze vooral voor Dwayne Archbold. De man die Siena verlaat als een van de meeste puntenmakers die ze ooit gehad hebben. Die ook reboundend zijn mannetje stond. Natuurlijk neemt ook Archbold het woord. Staat achter het katheder. Bedankt zijn coach. Bedankt zijn medespelers. Bedankt Siena. Voor alle ‘opportunities.’ En allemaal nemen ze er nog een! 


Slot
Het hoofstuk Siena is over. Dwayne Archbold heeft zijn afscheid zoals hij dat wenste. Het is het broeden meer dan waard geweest. En nu? ‘Playing as professional?’ ‘That would be the ultimate goal. I understand that very few people have the opportunity to play at that level and even fewer get the chance to play in the NBA. But I have grown to love the game of basketball and I don’t want to stop playing now.’

Dat was 5 jaar geleden. Dwayne Archbold is gelukkig niet hoeven stoppen. Wat begon met schieten ‘just for fun’ op ’a rusty rim on top of a gate in Brooklyn’s Crown Heights neighborhood’ is nu zijn werk geworden. Hij heeft zijn ‘ultimate goal’ bereikt. Playing basketball for money somewhere.’ Dit jaar ligt dat ‘somewhere’ in Nederland. Bij de Hanzevast Capitals in Groningen. ‘To put The Capitals on his back throughout the season 2007-2008!’ Dat Dwayne in Groningen zijn Siena mag vinden!