|
DIE ENE WEDSTRIJD
De Bossche Bollen hebben ‘die ene wedstrijd.’ Die op 7 maart 1979 thuis tegen Sinudyne Bologna. De spijkerbroekenboys van het vroegere Levi’s Flamingo’s ook. Die op 3 februari 1972 in en tegen Madrid. Europees ravotten op ongekend niveau. Met uitslagen die verbaasden. Ontroerden zelfs. Games binnen de eigen clubhistorie te boek als ‘die ene wedstrijd.’ Weet iedereen gelijk waar je op doelt. Europese games a la de sprong van Bob Beamon. Grensverleggend. De sprong over de eigen schaduw heen. Het ongeloof voorbij. De zandbak uit.
En de zandbak stond in ….Bedum
Jazeker, ook Donar heeft ‘die ene wedstrijd.’ Zo’n Europees pareltje. Donar’s eigen Bob Beamon sprong. Over de eigen schaduw heen. De zandbak uit! En de zandbak stond in ….Bedum!
Terug naar het jaar 1982. 4 november om precies te zijn. 2e ronde Europa cup 1.
Op het programma Donar tegen het Israelische Maccabi Tel Aviv. Een ploeg met Europa Cup 1 goud behangen. In 1977 en 1981. Met zilver in 1980 en 1982. Vier Europa Cup 1 finales in de laatste zes jaar. Vanaf 1980 vaste klant voor de finale! Drie jaar achtereen!
Telkens met dezelfde kern van spelers. Mickey Berkowitz, Jim Boatwright, Lou Silver, Motti Aroesti en center Aulcie Perry (foto). Vooral hij. Kwam in 1976 bij de ploeg. Tal Brody daarover in 2008 op de EUROleague site: ‘Aulcie Perry made a big difference in our team. We never before had a player who could face the basket and play center and runn the floor and block shots and play defence.’ Perry de missing link. Bij zijn debuutseizoen voor Maccabi gelijk de eerste Europa Cup 1.
Maccabi’s ‘ene wedstrijd’
Maar alle goud (en zilver) verbleekt bij Maccabi bij ‘die ene wedstrijd.’ Een game de sportgrenzen ver voorbij. Thuis tegen het CSKA Moskou van Sergei Belov. Halve finale Europa cup 1 1977. Ook over de eigen schaduw heengesprongen. De zandbak uit. En de zandbak stond in…Virton, Belgie!
De Russen wilden niet naar Israel. Wel naar een veredelde gymzaal in een anoniem weggedrukt gehucht. De Russen groeven een kuil. En vielen er zelf in. Maccabi won. Versloeg CSKA Moskou. Israel won. Versloeg de Sovjet Unie. Een game die Maccabi op de kaart zette. Direct na de game sprak aanvoerder Tal Brody: ‘we are staying on the map, not only in sports but in everything.’ Beroemd geworden woorden.
Zoals gezegd; een game de sportgrenzen ver voorbij. Met dank aan de Russen.
Die ploeg is op 4 november de tegenstander van Donar. Geen Tal Brody meer. Wel Earl Williams (foto). Het beest. Even breed als groot. Een klerekast. De hele garderobe van Donar kan er zo in. Speelt gespierd. En gemeen.
Het ‘uitgemergelde’ Donar
En Donar? Tja. Weg David Lawrence. Weg John Franken. Weg Ron Kruidhof. Weg Roland van den Bergh. Weg coach Maarten van Gent. Gebleven Jimmy Moore, Al Faber, Martin de Vries, Frank Ardon. En Albert van der Ark tussen weg en blijven in. Als nieuwelingen coach Bill Sheridan. Buffy Kirkland, Rob van Essen en de BVG-jonkies Michel Houttuin, Jeroen Talens en Christiaan Volkers. Het verschil tussen Nationale Nederlanden Donar en Donar.
Het is schrapen geblazen voor bestuurlijk Donar. Er wordt gejaagd op een nieuwe sponsor. Die wil er maar niet komen. De Samson leeuw siert Donar’s hoefijzer-vignetjes in de krant bij de aankondiging van iedere thuisgame. Maar echt brullen doet hij niet. Mag hij niet. Donar schraapt. Donar bedelt. Ook bij het publiek. Dat blijkt wat minder (honds)trouw dan verwacht. F 10,- voor een competitie game. Het hoogste in de eredivisie. Dat vinden ze in Groningen wat al te gortig. Een Groningen dat toch al moeite heeft dit nieuwe team in haar armen te sluiten. Bestuurlijk Donar schrikt zich dan ook rot als bij de eerste competiegames gemiddeld zo’n 500 toeschouwers op komen dagen. De prijzen worden naar beneden aangepast. Maar de toon gezet.
Dat ‘uitgemergelde’ Donar (Dick Heuvelman in Play Off) speelt op 4 november 1982 tegen dat indrukwekkende Maccabi Tel Aviv.
Het Nieuwsblad van het Noorden blikt vooruit
Ook aandacht voor het beest. Earl ‘The Pearl’ Williams (foto). De spierbundel onder de borden. Fijntjes wordt verwezen naar het Kersttoernooi in Londen. Een jaar eerder. Williams en Al Faber kregen toen flink met elkaar aan de stok. Beiden konden vertrekken. Vanavond staan ze weer tegen elkaar.
De kansen? Het Nieuwsblad sombert: ‘Het kampioensteam had er wellicht nog een spannend gevecht van kunnen maken, de huidige, sponsorloze ploeg, zal naar verwachting pure klasse te kort komen.’ Het Nieuwsblad citeert Bill Sheridan: ‘We zullen een perfecte game moeten spelen om Maccabi te kunnen verslaan.’
‘Donar is wanhoop nabij’
De kop in het Algemeen Dagblad op de wedstrijddag. Geen kop om vrolijk van te worden. Maar wel de werkelijkheid. De game tegen Maccabi is niet veel meer dan een opflonkerende ster aan een overigens gitzwarte hemel. Een stuk met voorzitter Erik Winter en vice-voorzitter Geert Kamminga. Over de sponsor-perikelen. 5.000 kilometers en tientallen gesprekken met ‘publiciteitsofficers en weet niet wat voor soort managers’ verder, staat de sponsorteller nog steeds op nul. Nissan en AGO bijna. Het sponsorcontract met OCE zelfs al klaar. Niemeyer wilde wel. Maar mocht niet. Gevalletje Reclame-codecommissietje of zoiets.
En maar goed dat je niet alles vooruit weet. Had Donar zich nooit voor Europa ingeschreven. Was de Maccabi-game er nooit geweest. Zo blijkt. Nu bedelt men zich suf bij NSF, provincie en gemeente.
En o, die veelzeggende foto. Notaris Erik Winter en makelaar Geert Kamminga. Staand voor de Martinitoren. Ieder een basketbal in de handen. Haast smekend de lens inkijkend. Zo van, kom op nou, lief bedrijfsleven; pak op die bal. Geef ons nou gewoon die vier ton. Of nog wat meer.
Maar het is 1982. Het bedrijfsleven onder druk. Het bedrijfsleven hapt niet. Het bedrijfsleven zal niet happen.
Their cock-sure attitude
Donargetrouwen zien Maccabi op de avond voor de game in Bedum trainen. In het Basketbaljaarboek 1982-1983 blikt Bill Sheridan daarop terug. ‘All the people could watch their training session. They didn’t care. After all they are Maccabi and besides look who Maccabi is playing. They’re called Donar. Who are they? In short, they were and did act cockey. But, they made a mistake. All the Donar people saw their attitude, heard their comments, and just didn’t like their cock-sure attitude.’
Ziet Sheridan wat hij ziet? Of ziet hij wat hij wil zien? Hoe dan ook; motivator Sheridan aanvaardt het presentje in dankbaarheid. Diknekken? Not in our gronings c.q. Bedums house!
Donar de zandbak uit!
Uitverkocht! Ruim 2.000 toeschouwers in de hal. Starting line up Donar: Frank Ardon, Buffy Kirkland (foto), Jimmy Moore, Al Faber en Rob van Essen. Starting line up Maccabi Tel Aviv: Jack Zimmerman, Mickey Berkowitz, Joe Silver, Earl Williams en Aulcie Perry. Geen guard Motti Aroesti dus. Is geblesseerd. Maar vervanger/nieuwkomer Zimmerman is volgens de verhalen ook geen misselijk knaapje.
Moore! Van Essen?
In de openingsfase van de game houdt vooral Jimmy Moore zijn ploeg op de been. Center Rob van Essen heeft het moeilijk onder de borden tegen Perry en Williams. De 1-2-2 zone van Maccabi isoleert Van Essen van de rest van zijn team. Wordt hij toch gevonden, mist hij alles. Sheridan opteert om ‘kleiner’ te gaan spelen. Brengt Martin de Vries voor Van Essen in. Maccabi slaat het eerste serieuze gaatje als Jimmy Moore op de bank zit. Maccabi schakelt een tandje bij. Maakt gebruik van momenten waarop Donar even onnadenkend als slordig handelt. Opeens is het 24-30. Zonder Van Essen blijkt er helemaal geen pressie meer in de bucket. Sheridan brengt hem terug. Die gaat door met waar hij gebleven was: missen.
Wat te denken? Toch weet Donar voor rust de zaken nog recht te trekken. Moore terug. Daarmee de rust. Bij rust is het gelijk. 32-32. Wat hiervan te denken? Echt goed speelt Maccabi niet. En Donar? Toch wel kansen. Maar oei, dat beroerde schotpercentage. 37%! En wat de denken van Rob van Essen? Schiet 1 op 9. Een schotpercentage van 11%. Als, als, als….als Donar/Van Essen nu eens wat beter had geschoten, dan…Maar ook, als Maccabi bij 24-32 nu eens had doorgedrukt, dan…
Van Essen!! Donar!! De tweede helft. Aanvankelijk gaat het gelijk op. Opeens pakken de nu ook man-to-man spelende Israeliers een aantal intercepties. Bij 40-44 dreigt de game te kantelen. Dan is daar Rob van Essen. Is dit dezelfde man van de eerste helft? Hij lijkt herboren. Nu vallen zijn schoten wel. Zelfs een gedurfd schot van de zijkant valt door het mandje. Van 40-44 wordt het 54-46. Een 14-2 run.
Het is een prachtige periode in het Donar-spel. Plots lukt alles wat Sheridan bedacht heeft. Spelers die voortdurend wisselen van positie. Met een zeer attente Martin de Vries. Komt enkele malen fraai scorend door. Met een Buffy Kirkland waar Maccabi geen grip op krijgt. Speelt dan weer center, dan weer guard. En Al is Al. De stille schuivende kracht.
Voor het eerste ontstaat in de hal dat gevoel van ‘het zal toch niet waar zijn, dat….?’ Ook na de 14-2 run van Donar wisselt Maccabi niet. De vijf moeten het zelf maar opknappen. Zo lijkt coach Klein te denken.
Toch weer gelijk Dat doen ze. Maccabi toont klasse. Dwingt Donar tot een nieuwe periode van onrust en slordigheid. Via 58-56 wordt het 64-64. Nog enkele minuten te spelen. In een game die op moment echt beide kanten kan opgaan. Donar vs Maccabi. Karakter vs klasse. Wie wint? Wat wint?
Intussen gaan Faber en beul Williams vrolijk door waar ze in Londen het jaar eerder zijn gebleven. Williams probeert met zijn rollende spiergeweld Faber te imponeren. Die is niet onder de indruk. “Hoogtepunt’ van het robbertje duwen, trekken en meppen is de opzettelijke fout van Williams op Faber. Geeft hem een fikse elleboogstoot. Faber lacht in zijn vuistje. Hij de morele winnaar van het twee-gevecht.
Nu Donar nog.
De landing De laatste minuten. Donar’s Bob Beamon sprong in de maak. Klaar voor de landing. De aanloop, afzet en luchtloop imponerend. Nu die benen nog. Nu zover mogelijk naar voren! De landing wordt ingezet!
Een landing om nooit te vergeten. Moedertje Zwaartekracht knijpt voor even een oogje toe. Donar als gedragen door het enthousiasme van de duizenden. De sprong langer en langer. De Vries en Faber 68-65. Moore 70-65 Maccabi 70-67. Faber met bonus 73-67. Van Essen 74-67. Maccabi 74-69. Kirkland 76-69.
De trotse Groningse Donar-Eagle has landed! Safe and sound.
Kranten snellen
De volgende dag is het kranten snellen. Kranten verslinden. ‘HISTORISCHE ZEGE VAN DONAR’ De vette kop in het Nieuwsblad van het Noorden. Verslaggever Harry Hesseling pakt uit met een gorgelende prelude: ‘Er zijn maar weinig Europese basketbalploegen die kunnen pronken met een overwinning op Maccabi Tel Aviv. Tot het zeer beperkte groepje , dat erin geslaagd is de nationale trots van Israel als verliezer van het veld te sturen, behoort sinds gisteravond ook Donar. De sporthal in Bedum, voor deze keer uitwijkhaven voor het Europa-Cup treffen met de Israelisch, stond op zijn kop toen Donar in een formidabel gevecht op de winst afkoerstte, een zege die kwam bij de cijfers 76-69 en de kwalificatie ‘historisch’ verdient.
De Telegraaf kopt: ‘Stunt Donar.’ Heeft het over ‘een prima wedstrijd.’ Noemt de spelers van Donar ‘karakterjongens.’ En sluit af met : ‘karakter, karakter en nog eens karakter, dat moest Donar tonen in de laatste minuten van de wedstrijd. Dat deed het dan ook.’
Mart Smeets heeft het in de Volkskrant over een ‘knappe partij basketbal.’ Ziet in de eerste helft een ‘voorzichtig Donar,‘zelfs tegen het angstige aan.’ Maar voor de tweede helft van Donar is hij vol lof: ‘artistiek en bij tijden zelfs spectaculair.’ Het Algemeen Dagblad kopt: ‘Uithaal van Donar.’ Heeft het over een Donar dat ‘herinneringen deed oproepen aan het vorig seizoen.’ Ziet een Donar dat ‘zich in een volledige outsiderrol bevindend, zichzelf overtrof.’
In het Basketbaljaarboek 1982-1983 heeft Bill Sheridan (foto) het over ‘an exiting and superbly played game.’ Schrijft dat ‘Donar showed patiently how to execute an offense.’En besluit met ‘Anybody who saw the game will tell you that the Israeli lost fair and squire.’
Uittrootje
Den Bosch met Sinudyne Bologna. Levi’s Flamingo’s met Real Madrid. Donar met Maccabi Tel Aviv. Grootse, meeslepende Europese games. Grensverleggende games.
Wat kan sport toch mooi zijn. Donar maakte zijn Bob Beamonsprong met tot aan de knieen toe geamputeerde benen? Weg sponsor. Weg 4 topspelers. Toch is het juist die ploeg die de zandbak uitsprong. Is het die ploeg die ook Donar ‘die ene wedstrijd’ bezorgde.
Altijd oppassen met superlatieven als ‘historisch.’ Zeker een dag na de game. Of iets historisch is moet immers nog door de tijd worden uitgemaakt. De tijd zal leren.
26 jaar later. De tijd heeft geleerd. En kan oordelen. Harry Hesseling heeft gelijk gekregen met zijn ‘voorspelling.’ 26 jaar later kan met recht gesproken worden van een ‘HISTORISCHE ZEGE VAN DONAR.’
En de zandbak stond in ….Bedum
Historische overwinningen worden geboekt op historische grond. 26 jaar lang bestaat er de neiging om thuis tussen pootjes te schrijven. ‘Thuis’ dus. Zo van; eigenlijk was het niet thuis. Moet maar eens veranderen. Op die vierde november 1982 speelde Donar in die ‘gezellige’ (Mart Smeets in de Volkskrant) sporthal meer thuis dan het hele seizoen in de Evenementenhal. Daarom vanaf nu de pootjes weg.
Met een diepe buiging voor Bedum. Met dank aan dat knikkercongres in de E-hal.
Vanavond veel plezier bij Donar – Antwerpen. Op historische grond. |
Meest
opvallende speler in die eerste helft is misschien wel spelverdeler Frank Ardon
(foto). Een broekie nog. Maar voor de duvel niet bang. Dus zeker niet voor
wereldster Mickey Berkowitz (foto). Scoort als enige Donarspeler boven de 50% in
die eerste helft. O ja, Maccabi heeft in die eerste helft niet gewisseld.
Opvallend toch.
De
NRC ziet een Maccabi op zijn retour. Of niet in vorm. Ziet vele
tekortkomingen die men van geroutineerde spelers niet zou verwachten. Maar heeft
het tegelijk over een ‘ijzersterk’ Maccabi. Is enthousiast over brutale en
talentrijke jongens als Frank Ardon en Martin de Vries.